O ŠKOLI

RAZVOJ ŠKOLSTVA NA PODRUČJU LAJKOVAČKE OPŠTINE

Prvi pomen škole na prostoru opštine Lajkovac odnosi se na školu u manastiru Bogovađa, i potiče iz 1796. Godine, za vreme arhimandrita Hadži Ruvima Nenadovića. Hadži - Ruvim, svestrani umetnik, duborezac, rezbar, slikar i pansionirani crtač, osnovao je u manastiru slikarsku zajednicu.

Bogovađa je sedište Praviteljstvujućeg Sovjeta 1805. Godine , a u vreme Prvog Ustanka se pominje kao škola. Kao prvi učitelji u Bogovađi, za čija se imena zna, spominju se Radosav Koturović (1816. Godine) i Kirilo Savić ( 10 maja 1819 godine ), Vule Jovanović (1845 godine ), Dimitrije Bogićević ( 1846 godine ), Aksentije Molerović ( 1847 godine ) i drugi.

Tokom XIX veka školu u Bogovađi su pohađali učenici iz 16 sela : Prnjavora, Donjeg Lajkovca, Pepeljevca, Strmova, Pridvorice, Ratkovca, Markove Crkve, Nanomira, Virovca, Bošnjanovića itd. Učenici iz udaljenih sela stanovali su u školi.

U 1843. godini Valjevsko načelstvo šalje izveštaj Popečiteljstvu Prosvete u kome se spominju škole u Jabučju, Bogovađi i Stepanju. Škola u Stepanju spominje se još 5. oktobra 1842. godine.Prema sačuvanoj dokumentaciji u periodu 1836-1857 učitelj u Stepanju ( Bajevcu ) bio je Mihailo Petrović, upisan još 1839. godine na takozvanu " kondukt " listu kao učitelj u Stepanju. U kasnijem periodu u školi su službovali i Antić Ostoja ( 1873 - 1887 ) i Glišić Rozomir ( 1878 - 1880 ).

Jedan od prvih učitelja u Jabučju bio je Milosav Paunović, rodom iz Jabučja. Prethodni a i naredni, učitelj u Jabučju bio je Jovan Branković, ranije učitelj u Karanovcu ( okrug Kragujevački ) i u Orašcu i Paležu. Osim Paunovića koji je u Jabučju službovao u dva perioda , (1852 -1859) i (1867 - 1875 ) , kao učitelji zabeleženi su i Popović Pavle 1863 godine, Vučetić Mijailo ( 1864 - 1865 ) i Popović Dragomir ( 1876 - 1878 ).

Godine 1891 otvorena je osnovna škola u Nepričavi ali je vrlo kratko radila. Prvi učitelj je bio Aleksandar Đorđević. Na osnovu odluke Ministra prosvete od 12 februara 1925. godine škola u Nepričavi je obnovila rad .

1904. godine počela je da radi škola u Markovoj Crkvi, koju tada pohađaju učenici iz Markove Crkve, Ratkovca, Pridvorice, Virovca i pojedini učenici iz Slovca, čija je matična škola bila u selu Loznici. Od 1950. Godine pa sve do 31 avgusta 1978 godine škola je radila kao osmorazredna.

Škola u Malom Borku počela je sa radom 1907. godine a prvi učitelj je bio Antonije Jeremić.

1920. godine počela je sa radom škola u Rubribrezi, u jednoj privatnoj zgradi. Prvi učitelj bio je Vidoje T. Jovanović iz Valjeva. Opravkom školske zgrade u selu Lajkovcu rad se nastavlja u njoj.

Škola u Vračeviću je osnovana 1924. Godine a prva učiteljica bila je Stana Kostić. Tu je više godina službovala i učiteljica Ilić - Velimirović Milena - Bosanka, rođena 1913. godine u selu Jahovi ( Vlasenica ).

Do 1931. godine đaci iz Ćelija su išli u školu u Petku a od tada u svoju novoizgrađenu školu u Ćelijama. Prvi učitelji su bili Jovanović Mile i Olga.

Do 1931. godine đaci iz Pepeljevca i Strmova su pohađali školu u Bogovađi a od tada svoju novoosnovanu u Pepeljevcu. Prvi učitelj bio je Branimir Popović.

Na inicijativu Zdravstvene Zadruge u Slovcu, u Ratkovcu je 1934. godine u takozvanoj " Selskoj kući " ( sadašnjem domu kulture ) obrazovano obdanište za čuvanje seoske dece u vreme kada su im roditelji zauzeti svakodnevnim obavezama. Centralni higijenski zavod iz Beograda plaćao je rad vaspitačica koje su radile u obdaništu.

Do 1953 godine učenici iz Ratkovca i Pridvorice išli su u niže razrede u školu u Markovoj Crkvi. Tada počinje rad škola u Ratkovcu u maloj, staroj, zadružnoj zgradi koja se nalazila kod izvora " Stubline " iz koga se i sada škola snabdeva vodom. Prvi učitelj bio je Momčilo Lazarević iz Brankovine. 1957. godine izgrađena je nova školska zgrada i od tada u njoj su radili učitelji Sakl Draginja i Sigfrid, bračni par koji je tu 1989. godine stekao penziju.

Sve do 1911. godine đaci iz Lajkovca i sela Lajkovca pohađali su školu u Jabučju, a đaci iz Rubribreze i iz novoosnovane varošice Lajkovac u Stepanju. Škola u Lajkovcu je radila samo godinu dana, do izbijanja Balkanskih Ratova. Za vreme Kolubarske bitke u Prvom Svetskom Ratu školska zgrada je teško oštećena.

Prvi učitelj bio je Đorđe D. Đorđević. Rođen je 1885. godine u Osečini. Učiteljsku školu je završio u Aleksincu. Službovao je u Poćuti (Valjevo), Krčmaru (Mionica), Batalagama (Koceljevo) i u Lajkovcu. Učestvovao je u Balkanskim i u Prvom Svetskom Ratu. Posebno se istakao u borbama na Gučevu i Mačkovom Kamenu, pa je unapređen u čin kapetana II klase. U toku rata se razboleo, pa je i umro 27. aprila 1919. godine u Valjevu.

U obnovljenoj školskoj zgradi nakon Prvog Svetskog rata dugo je službovao učitelj Vidoje Jovanović (od 1919 do 1933). U školi u selu Lajkovcu u periodu do Drugog Svetskog rata su predavali :

- Živana Ljubojević ( od 1928 do 1935)
- Ružica Stanković ( od 1933 do 1934 )
- Vinoje Mitrović ( od 1934 do 1936)
- Zdravko Matović ( od od 1935 do1936)
- Miroslava Matović ( od 1935 do 1936 )
- Anita Kosmaj Stevanović (od 1936 do 1940 )
- Zorka Miljković Šešlija ( od 1936 do 1939)
- Milorad Pešić ( od 1936 do 1937)
- Veroslava Dubljević ( od 1938 do 1939 )
- Zagorka Dragović ( od 1939 do 1939)
- Milorad Mile Dubljević ( od 1939 do 1940)
- Kristina Stanković ( od 1939 do 1941 )

Prva škola u varošici Lajkovac bila je ženska stručna škola osnovana oko 1932. godine. U njoj su kao nasteavnice radile Savka Brkić i Leposava Vujičić.

U toku školske 1935/1936 u varošici Lajkovac radilo je III i IV odeljenje Narodne osnovne škole u Lajkovcu sa učiteljima Zorkom Miljković ( 1935-1936) i Sretenom Smiljanićem (1935-1937 ).

Ban Kraljevske Banske uprave Drinske Banovine, P. Lukić, doneo je u Sarajevu 28. aprila 1936. godine rešenje Da se III i IV odeljenje Narodne osnovne škole u Lajkovcu sa sedištem u varošici Lajkovcu, proglasi za zasebnu narodnu osnovnu školu, sa dva odeljenja, koja će se zvati " Lajkovačka Narodna osnovna škola " sa sedištem u varošici Lajkovcu.

Osnovna škola u varošici Lajkovcu počela je sa radom 1936/37. godine i pohađali su je učenici iz varošice Lajkovac i sela Rubribreza. Nalazila se u zgradi Sokolskog Društva ("Sokolana"- kasnije zgrada trgovinskog preduzeća "Pobeda"). Do Drugog Svetskog rata u ovoj školi su radili : Kristina Stanković (1939-1941 ), Zagorka Dragović (1937 - 1941 ), Milorad Dubljević ( 1939.1940 ) i Anita Stevanović (1939 ).

Škola u Lajkovcu školske 1946/47. godine prelazi na sedmogodišnje škole, prerasta u progimnaziju.Školske 1952 godine postaje osmorazredna osnovna škola. Osnovna škola " Mile Dubljević" u Lajkovcu preselila se u sadašlju školsku zgradu u septembru 1962 godine.

U proteklih pola veka rad u osnovnoj školi u Lajkovcu obeležili su svojim ličnostima mnogobrojni prosvetni radnici i naročito njeni višegodišnji direktori: Stojan Luković, Nikola Janković, Dušan Okuka i Jovan Savičić.

Matična škola u Lajkovcu ima danas oko 900 učenika i deset izdvojenih odeljelja.Izdvojena odeljenja u Bajevcu imaju oko 130 učenika a u Bogovađi oko 140 učenika. Direktor škole je Jevtić Nevenka, profesor geografije.

Druga osnovna škola na području Lajkovačke opštine, Osnovna škola " Dimitrije Tucović" u Jabučju proslavila je 2002 godine 160 godina postojanja. Direktor škole je profesor Lukić Aleksandar.

Osnivanje Srednje škole " 17 septembar" u Lajkovcu prethodilo je otvaranje izdvojenog odeljenja u Lajkovcu, pri Ekonomskoj školi " 25 maj" iz Valjeva, 1 septembra 1977 godine. U početku, u školi su obrazovani učenici samo prva dva razreda, takozvanih zajedničkih osnova. Učionice i školski prostor su bile u okviru današnjeg dečijeg obdaništa " Leptirić". U školi je radilo oko dvadesetak radnika. Rukovodilac isturenog odeljenja bio je profesor Gajić Dragić iz Divaca, imenovan od strane Pavlović Dragana, direktora Obrazovnog centra "25 maj" iz Valjeva.

Potreba za otvaranjem samostalne srednje škole u Lajkovcu rasla je sa bržim razvojem privrede i sa uvođenjem usmerenog obrazovanja stvorili su se uslovi za osnivanje škole. Zato je Skupština opštine Lajkovac na zajedničkoj sednici svih veća , održanoj 26 aprila 1979 godine, donela odluku o osnivanju srednje škole u Lajkovcu. Obrazovanje učenika u prvoj i drugoj fazi školovanja počelo je 1. septembra 1979. godine. U sadašnjoj školskoj zgradi škola radi od 1980. godine.

Narednih godina škola je verifikovala sledeće struke i profile :

1. Pravna struka: tehničar za upravne poslove
2. Ekonomska struka: računovodstveni tehničar; ekonomski tehničar
3. Prehranbena struka: tehničar prehrambene struke; mlekar tehničar
4. Tekstilna struka : konfekcionar
5. Mašinska struka: mehaničar za poljoprivredne mašine, bravar monter,monter metalnih konstrukcija, metalostrugar, bravar, mehaničar za rudarsku i građevinskun mehanizaciju, mašinski tehničar, automehaničar, elektrozavarivač
6. Elektrotehnička struka :elektromonter mreža i postrojenja, elektromehaničar za merne i regulacione uređaje, elektrotehničar automatike, elektromehaničar za mašine i opremu, elektrotehničar računara.

Danas su se u školi ustalile tri struke : elektrotehnička, mašinska i ekonomska struka.

Dužnost direktora škole od njenog osnivanja do danas obavljali su :

1. Gajić Dragić, profesor srpskog jezika, koji je pre osnivanja škole bio organizator nastave izdvojenog odeljenja centra "25 maj" iz Valjeva.
2. Mirković Ratko, profesor srpskog jezika, direktor škole od septembra 1980. do 3.09.1984. godine.
3. Miljanić Vojislav, profesor istorije, direktor od 3.09. 1984. do 10.04.1993. godine.
4. Kruškonja Ivan, profesor filozofije i sociologije direktor je od 10.04.1993. godine i na toj dužnosti se nalazi i danas.

 

Školu pohađa oko 600 učenika a u njoj radi oko 55 radnika.

Zahvaljujemo se na korišćenom materijalu učitelju u penziji Živoradu Kitanoviću.

Povratak na glavnu stranicu